Checklista: Czy Twój komputer jest bezpieczny?

Szybki audyt bezpieczeństwa w 15 minut

Poniższa checklista pozwala szybko ocenić podstawowy poziom bezpieczeństwa komputera i sieci. Możesz ją przejść sam lub przekazać do działu IT. Każde "NIE" to potencjalna luka, którą warto zamknąć.

SYSTEM OPERACYJNY

• ☐ Czy system jest aktualny?
  Windows: Ustawienia → Aktualizacja i zabezpieczenia → sprawdź, czy nie ma oczekujących aktualizacji.
  Nieaktualne systemy mają znane luki, które hakerzy aktywnie wykorzystują.
• ☐ Czy używasz wspieranego systemu?
  Windows 7, 8 i 8.1 NIE otrzymują już aktualizacji bezpieczeństwa. Jeśli ich używasz — jesteś narażony. Minimum to Windows 10 (wsparcie do 2025) lub Windows 11.
• ☐ Czy dysk jest zaszyfrowany?
  Windows: BitLocker (Panel Sterowania → Szyfrowanie dysków BitLocker). Mac: FileVault.
  Jeśli laptop zostanie skradziony, szyfrowanie chroni dane przed odczytem.
• ☐ Czy masz konto zwykłego użytkownika (nie administratora)?
  Codzienna praca na koncie administratora to ryzyko — malware dostaje pełne uprawnienia. Używaj konta zwykłego, a administracyjnego tylko gdy musisz instalować oprogramowanie.

HASŁA I DOSTĘP

• ☐ Czy masz silne hasło do systemu?
  Minimum 12 znaków, z dużymi/małymi literami, cyframi i znakami specjalnymi. Nie: "Wiosna2024!", "Admin123", imię dziecka + rok urodzenia.
• ☐ Czy masz różne hasła do różnych systemów?
  Jedno hasło do wszystkiego = jedno włamanie daje dostęp do wszystkiego. Używaj menedżera haseł (KeePass, Bitwarden).
• ☐ Czy masz włączone MFA/2FA?
  Uwierzytelnianie dwuskładnikowe na: poczcie e-mail, systemach urzędowych, VPN, koncie Microsoft/Google. Bez MFA — hasło to jedyna bariera.
• ☐ Czy komputer blokuje się automatycznie?
  Ustawienia → Opcje zasilania → ekran blokady po max. 5 minutach bezczynności. Albo nawyk: Win+L przy każdym odejściu.

ANTYWIRUS I OCHRONA

• ☐ Czy antywirus jest włączony i aktualny?
  Windows Defender (wbudowany) jest wystarczający, ale musi być włączony i aktualizowany. Sprawdź: Zabezpieczenia Windows → Ochrona przed wirusami i zagrożeniami.
• ☐ Czy firewall jest włączony?
  Sprawdź: Zabezpieczenia Windows → Zapora i ochrona sieci. Wszystkie profile (domenowy, prywatny, publiczny) powinny być włączone.
• ☐ Czy filtr SmartScreen jest aktywny?
  Chroni przed pobieraniem złośliwych plików z internetu. Powinien być włączony w ustawieniach przeglądarki i systemu.

BACKUP (KOPIE ZAPASOWE)

• ☐ Czy robisz regularne kopie zapasowe?
  Minimum: raz dziennie dla ważnych danych. Sprawdź, czy backup działa — nie tylko czy jest ustawiony, ale czy TESTOWAŁEŚ odtwarzanie.
• ☐ Czy backup jest przechowywany osobno?
  Kopia zapasowa na tym samym komputerze to nie kopia — ransomware zaszyfruje ją razem z oryginałem. Backup powinien być na zewnętrznym dysku (odłączanym!) lub w chmurze.
• ☐ Czy wiesz, jak odtworzyć dane z backupu?
  Backup, którego nie umiesz odtworzyć, jest bezużyteczny. Przetestuj procedurę odtwarzania przynajmniej raz na kwartał.

SIEĆ I INTERNET

• ☐ Czy sieć Wi-Fi jest zabezpieczona?
  Hasło WPA2 lub WPA3 (NIE WEP). Zmienione domyślne hasło routera. Wyłączona funkcja WPS.
• ☐ Czy używasz VPN przy pracy zdalnej?
  Połączenie z systemami urzędowymi z domu lub kawiarni powinno być przez szyfrowany tunel VPN, nie bezpośrednio.
• ☐ Czy przeglądarka jest aktualna?
  Chrome, Firefox, Edge — sprawdź aktualizacje. Stara przeglądarka to otwarte drzwi dla ataków.

OPROGRAMOWANIE

• ☐ Czy wszystkie programy są aktualne?
  Nie tylko system — także pakiet Office, Adobe Reader, Java, przeglądarka, komunikatory. Każdy nieaktualny program to potencjalna luka.
• ☐ Czy nie masz zainstalowanego niepotrzebnego oprogramowania?
  Każdy dodatkowy program zwiększa powierzchnię ataku. Odinstaluj to, czego nie używasz.

WYNIK